Czytanie to jedna z pierwszych umiejętności, jaką nabywa uczeń. Bardzo często zdarza się, że świeżo upieczeni pierwszoklasiści radzą sobie z nią całkiem nieźle, a to dzięki pomocy rodziców lub zajęć przedszkolnych. Jeśli Twój Urwis jeszcze jej nie opanował, to nie masz się czym martwić, wystarczy odrobinę go w tym wspomóc. Jak nauczyć dziecko czytać ze zrozumieniem? Sprawdzamy dwie najpopularniejsze metody i oceniamy ich skuteczność!

Nie ma jednej odpowiedzi na to, jak uczyć dziecko czytania. Dawniej uczono dzieci najpierw liter, a dopiero później sylab. Obecnie to się jednak zmienia, a naukę czytania coraz częściej rozpoczyna się od metody sylabowej. Czy to dobre rozwiązanie? Zanim odpowiemy na to pytanie, zobaczmy od kiedy warto rozpocząć naukę czytania. 

Kiedy dziecko zaczyna czytać, czyli w jakim wieku rozpocząć naukę czytania?

Zastanawiasz się, kiedy dziecko zaczyna czytać? Zapewne domyślasz się, że odpowiedź brzmi “to zależy”. Każdy maluch rozwija się w swoim tempie. To, że obecnie radzi sobie z czytaniem trochę gorzej od rówieśników, wcale nie oznacza, że w przyszłości nie będzie czytał najlepiej ze wszystkich. Nie bez powodu jednak okres szkolny rozpoczyna się ok. 7 roku życia dziecka. W tym wieku Urwis powinien już poradzić sobie z nauką liter czy sylab.

Co, gdy Twoje dziecko ma trudności z czytaniem? Musisz wiedzieć, że badania wykazują, iż tego rodzaju problemy mogą być zapisane w genach. Jeśli w rodzinie jedno dziecko miało kłopoty z czytaniem, to bardzo możliwe, że rodzeństwo także ten schemat powtórzy. Prawdopodobieństwo wynosi aż 60%! (badania nad dysleksją Gerd Schulte-Körne). 

Kiedy w głowie rodzica powinna zapalić się czerwona lampka? Jeśli Urwis po zakończeniu drugiej szkoły podstawowej nadal ma trudności z płynnym czytaniem, to znak, że warto zrobić badania w kierunku dysleksji. A czym mogą się one objawiać? Przyjrzyj się uważnie problemom z czytaniem, jeśli Twoje dziecko:

  • zacina się na co drugim słowie, 
  • unika czytania, 
  • nie jest w stanie zrozumieć czytanego tekstu, 
  • ma trudności z rozpoznaniem słów,
  • ma problemy z połączeniem tego, co akurat czyta z wcześniej zdobytą wiedzą,
  • łatwo rozprasza się podczas czytania. 

Nie oznacza to oczywiście, że Twoje dziecko zdane jest na porażkę w opanowaniu umiejętności czytania. Nic bardziej mylnego. Po prostu może potrzebować Twojego wsparcia. Jak nauczyć dziecko czytania, aby nauka okazała się efektywna?

Jak nauczyć dziecko czytania? Poznaj 2 najpopularniejsze metody!

Odpowiedzi na pytanie, jak nauczyć dziecko czytać, bywają różnorodne. Przez lata tym zagadnieniem zajmowało się wielu pedagogów i nie tylko. Obecnie do wyboru jest całe mnóstwo metod nauki czytania. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się bliżej dwóm z nich, które w ostatnim czasie zyskały na popularności i uznawane są za najbardziej skuteczne. Należy do nich metoda symultaniczno sekwencyjna, zwana również metodą sylabową oraz Metoda Glenna Domana, czyli czytanie globalne. 

Metoda symultaniczno sekwencyjna - nauka czytania sylabami

Ta metoda ma przynajmniej kilka nazw. W skrócie mówi się o niej “metoda sylabowa”, ale bywa nazywana także od nazwiska jej autorki - metodą Jagody Cieszyńskiej. Naukowa nazwa to zaś metoda symultaniczno sekwencyjna. Nie nazwa jest tu jednak najważniejsza, a jej założenia. O co zatem w niej chodzi i dlaczego stała się aż tak popularna?

 

Jak łatwo można się domyślić, czytanie metodą sylabową polega nie na nauce liter, a sylab. Ale też nie do końca. Nauka rozpoczyna się od poznania samogłosek. Początkowo są to samogłoski ustne, czyli: A, E, I, U, O. Kiedy dziecko je opanuje przychodzi pora na samogłoskę Ó oraz Y. Samogłoski nosowe na razie odpuszczamy (ą, ę).

 

Kiedy Urwis zna już samogłoski przychodzi pora na łączenie ich ze spółgłoskami. Nie będą to jeszcze słowa, a krótkie sylaby. 

 

Przykład:

 

  • MA, MO, MI, ME, MU, MY
  • TA, TO, TI, TE, TY, TU
  • PA, PU, PO, PI, PE, PY

 

Ważne!
Sylaby zapisujemy drukowanymi literami!

 

Po opanowaniu pojedynczych sylab, przychodzi czas na ich łączenie. Poszczególne sylaby zapisujemy dwoma kolorami.

 

Przykład:

 

  • MATA
  • SARA
  • OLA
  • KAMILA

 

Metoda symultaniczno sekwencyjna wymaga czasu. Nieco go minie zanim maluch pozna wszystkie sylaby. Książki nie będą potrzebne. Wystarczy zapisywać połączenia sylabowe na kartce i czytać je na głos, a następnie prosić dziecko o ich powtórzenie. W późniejszym czasie można się wspomóc książkami (dostępne są specjalne czytanki sylabowe) lub gotowymi pomocami edukacyjnymi z Internetu. 


Metoda Jagody Cieszyńskiej doceniana jest zarówno ze względu na prostotę, jak również element zabawy. Klaskanie, skakanie, sylabizowanie - jest wiele elementów, które można do niej wprowadzić, aby czytanie metodą sylabową nie nużyło po kilku minutach. Każdy rodzic dobrze wie, że trudno zająć uwagę 6- czy 7-latka na dłużej niż kwadrans, a i to stanowi czasami wyzwanie.

Czytanie sylabowe wymaga także dużej czcionki. W książkach przeznaczonych do nauki, warto szukać również obrazków, które stanowią dla dziecka atrakcyjny przerywnik.

Metoda Glenna Domana - czytanie globalne 

Zupełnia inna propozycja niż czytanie sylabowe, to metoda globalnego czytania. Na czym ona polega? W czytaniu globalnym Urwis ogląda całe wyrazy, a także obrazy, co sprawia, że od razu poznaje ich znaczenie. 

 

Metoda ta została opracowana przez fizjoterapeutę Glenna Domana, który wprowadził ją, aby pomóc w nauce chorym dzieciom (często z uszkodzeniami mózgu). Czytanie globalne przyniosło tak dobre efekty, że później zdecydował się na kontynuowanie tego rodzaju nauki także ze zdrowymi dziećmi. 

 

Ciekawostka!
Czytanie globalne sprawia, że dziecko może rozpoznawać znaczenie oglądanych wyrazów zanim jeszcze dojrzeje jego aparat mowy. Co to oznacza? Urwis może zacząć czytać zanim nauczy się mówić.

 

Jak dokładnie działa metoda Glenna Domana? Aby ją wprowadzić, musisz posiadać specjalne plansze, na których zapisywane są różne wyrazy. Dziecko przyzwyczaja się do ich widoku i uczy się znaczenia, jakie ze sobą niosą. Działa to na podobnej zasadzie jak nauka znaków drogowych. Kiedy po czasie dziecko zobaczy dany wyraz, kojarzy go i jest w stanie określić, co on oznacza. 

 

Metodę czytania globalnego można już wprowadzić u rocznych dzieci. Pokazywaniu kolejnych plansz, powinno towarzyszyć odczytywanie na głos ich znaczenia. Co jednak istotne, metoda ta powinna raczej wspierać metodę symultaniczno-sekwencyjną, która zostanie wprowadzona później, aniżeli całkowicie ją zastąpić.

 

Polską wersję metody czytania globalnego opracowała doktor Aneta Czerska. Metoda ta nazywana bywa Cudowne Dziecko. Jej efektywność szacowana jest na ok. 90%. 

Jak ćwiczyć z dzieckiem czytanie?

Zastanawiasz, się jak pomóc dziecku w nauce czytania? Podstawa to oczywiście regularne ćwiczenia. Przerwy pomiędzy nauką nie powinny być przesadnie długie, co oznacza, że najlepiej ćwiczyć codziennie. Oczywiście nie za długo. Godzinna nauka w takim wieku nie wchodzi raczej w grę. Naukę czytania doskonale wesprą pomoce edukacyjne, w tym głównie książki i gry.

Książki do nauki czytania

Książka do nauki czytania dla najmłodszych różnią się od tych dedykowanych 7-latkom. Te pierwsze zdecydowanie bardziej opierają się na obrazkach. W ten sposób maluch może ćwiczyć swoją wyobraźnię i uczyć się nazywać otaczający go świat. Niemowlakom polecamy zwłaszcza książeczki sensoryczne, które potrafią zabawić malucha na znacznie dłużej, zapewniając mu wiele bodźców.

https://eurwis.pl/Ksiazeczka-sensoryczna-gryzak-metki-owieczka-p5109 

 

W późniejszym wieku niezbędna będzie już książeczka bardziej zaawansowana, a najlepiej elementarz do nauki czytania.

Gry do nauki czytania

Naukę czytania wspomóc mogą również gry i akcesoria. Nauka nie może być nudna, ponieważ dziecko łatwo się wtedy zniechęci do dalszych postępów. Świetnie sprawdzą się różne kolory zabawki, jak chociażby piankowe literki.



https://eurwis.pl/Zabawka-do-kapieli-puzzle-piankowe-literki-cyfr-p4717

W nauce czytania sylabowego doskonała będzie także tablica magnetyczna z magnesikami. Zamiast zapisywać słowa na kartce, można je przyczepiać na tablicę. Dzięki temu Urwis sam może stworzyć połączenia sylab. 



https://eurwis.pl/Tablica-magentyczna-kredowa-magnesy-biala-p6025

Podczas nauki ważna jest także inwencja rodzica. Do obrazowania niektórych słów, może używać przedmiotów codziennego użytku. 

Nauka czytania online?

A czy nauka czytania online będzie dobrym pomysłem? Nie sposób uniknąć technologii w życiu dziecka i choć wielu rodziców stara się jak najbardziej ograniczać czas dzieci spędzony przy smartfonie czy tablecie, to nie da się go w pełni wyeliminować. Należy jednak zapewnić dziecku jakościowo spędzony czas w sieci, dlatego nauka czytania online może okazać się dobrym pomysłem, zwłaszcza że nie zabraknie praktycznych aplikacji do tego celu.

 

Nauka czytania i zabawa w jednym? To możliwe. Pamiętaj jednak, aby nie zmuszać dziecka do długich lekcji. Staraj się go obserwować i dostosować tok nauczania do jego potrzeb.